Jak wyglądają testy DNA drzew, po co bada się DNA drzew?

Drzewa potrafią rosnąć przez setki lat, ale tak jak każde organizmy, są podatne na wszelkiego rodzaju choroby. Wiedza o aktualnym stanie roślinności, nad którą sprawujemy pieczę, może być szczególnie istotna, np. przy prowadzeniu szkółek leśnych lub zamiaru przeprowadzenia wycinki. Jeśli chcesz się więc dowiedzieć, w jakim stanie są twoje drzewa i czego można się po nich spodziewać, warto przeprowadzić badania DNA, które szerzej opisujemy w poniższym artykule.

Na czym polega badanie DNA roślin

Mianem testów DNA drzew można określić szereg czynności, które przeprowadzają dendrolodzy w celu zbadania jakości czy wydajności drzewostanu. Badania tego rodzaju mogą okazać się szczególnie przydatne, jeśli planujesz inwestycję lub wycinkę i poszukujesz jak największej ilości informacji o wybranych roślinach. Testy mogą bowiem pokazać, jakiego przyrostu można się spodziewać oraz czy sama roślina nie jest zainfekowana żadnymi chorobami. Profesjonalne badanie DNA drzew oferuje firma TAXUS ARBOR, która wykorzystuje w swojej pracy nowoczesne przyrządy dendrologiczne, jak np. tomograf dźwiękowy.

Testy DNA drzew nie przypominają więc badań znanych z laboratoriów medycznych. Dzięki zastosowaniu metod dendrologicznych możliwe jest bowiem poznanie wieku, rozmiaru czy nawet gatunku rośliny bez jej uszkadzania. Nowoczesne urządzenia pozwalają na precyzyjną ocenę kondycji drewna, wykrycie wewnętrznych ubytków czy zgnilizny bez konieczności nawiercania pnia lub pobierania próbek metodami niszczącymi.

Wykorzystanie tomografii dźwiękowej w badaniach dendrologicznych

Testy DNA drzew najczęściej wykonywane są w oparciu o nieinwazyjne metody, na przykład z wykorzystaniem sonicznych tomografów dźwiękowych, czy zestawów TreeQinetic. Dzięki analizie tomografem dźwiękowym w dość łatwy sposób możliwe jest określenie wieku drzewa czy odnalezienie ubytków, pęknięć i zgnilizny wewnątrz drewna.

Zasada działania tomografu dźwiękowego

Tomograf dźwiękowy emituje fale dźwiękowe, które przenikają przez strukturę drewna. Na podstawie różnic w prędkości rozchodzenia się dźwięku w zdrowych i uszkodzonych partiach pnia urządzenie tworzy mapę przekroju poprzecznego, obrazującą rozmieszczenie zgnilizny, pęknięć czy pustych przestrzeni. Metoda ta nie wymaga nawiercania ani uszkadzania rośliny, dzięki czemu drzewo pozostaje w pełni funkcjonalne po badaniu.

Testy wytrzymałości i obciążenia

Nie można również zapominać o tym, że przy okazji przeprowadzania testów DNA drzew osoby często decydują się na badania wytrzymałości oraz próby obciążenia. Może się to przydać szczególnie, kiedy szukamy jasnego powodu do wydania pozwolenia na ścięcie drzewa. Analiza mechanicznej wytrzymałości pnia pozwala przewidzieć, czy roślina wytrzyma warunki atmosferyczne takie jak silny wiatr, obciążenie śniegiem czy lodołamanie.

Cele przeprowadzania badań dendrologicznych

Jednym z głównych powodów, dla których przeprowadza się badania DNA drzew, jest określenie ogólnego stanu rośliny. Można to jednak podzielić przynajmniej na dwa scenariusze.

Ocena potencjału wzrostowego i produkcyjnego

Właściciele szkółek leśnych lub sadów mogą chcieć poznać zdolności do rozrostu oraz wydawania kolejnych owoców przez drzewa. Testy pozwalają oszacować tempo przyrostu pierśnicy, przewidzieć wydajność owocowania czy określić odporność roślin na patogeny. Wiedza o kondycji drzewostanu ma wpływ na decyzje inwestycyjne związane z rozbudową upraw lub wprowadzeniem nowych odmian.

Weryfikacja konieczności wycinki drzew

Nie można pomijać także, na przykład, administratorów przestrzeni zielonej z centrum miasta, którzy starą, mniej użyteczną roślinność chcieliby ściąć. Wnikliwe badania DNA drzew powinny bowiem wykazać, które rośliny mogą kwalifikować się do likwidacji. Obiektywna ocena stanu zdrowotnego drzewa stanowi solidną podstawę do uzyskania zgody na usunięcie rośliny od właściwego organu administracji, zwłaszcza w przypadku drzew objętych ochroną prawną.

Monitoring zagrożenia bezpieczeństwa publicznego

W miejscach publicznych, parkach czy alejach przyulicznych istotne jest wczesne wykrycie roślin stwarzających ryzyko wywrócenia lub złamania. Regularne badania dendrologiczne pozwalają na identyfikację drzew z postępującą zgnilizną pnia lub nadmiernym uszkodzeniem systemu korzeniowego. Dzięki temu można uniknąć niebezpiecznych sytuacji związanych z nagłym zawaleniem się gałęzi lub całego drzewa podczas wichury.

Zastosowanie wyników badań DNA drzew

Wyniki testów DNA drzew znajdują zastosowanie w wielu branżach i kontekstach gospodarczych. Inwestorzy planujący zakup gruntów z drzewostanem mogą na ich podstawie oszacować przyszły zysk z pozyskania drewna lub przewidzieć koszty koniecznych zabiegów pielęgnacyjnych. Właściciele nieruchomości uzyskują natomiast dokumentację przydatną w postępowaniach administracyjnych dotyczących ochrony lub usuwania drzew.

Pracownicy służb miejskich korzystają z raportów dendrologicznych przy opracowywaniu planów zarządzania zielenią miejską, co pozwala optymalizować wydatki i skupić działania na roślinach wymagających pilnej interwencji. Z kolei firmy świadczące usługi pielęgnacji i wycinki drzew opierają się na wynikach testów, aby precyzyjnie określić zakres niezbędnych prac i dobrać odpowiednie narzędzia do wykonania zadania.