Kiedy stawiamy przecinek w zdaniu pojedynczym, a kiedy w zdaniu złożonym?

Zasady polskiej interpunkcji bywają bardzo skomplikowane. Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy krótką ściągę dotyczącą tego, kiedy stawiamy przecinek w zdaniu pojedynczym, a kiedy w zdaniu złożonym. Zapisz nasz artykuł pod ręką i korzystaj z niego, gdy będziesz mieć wątpliwości związane z przecinkami.

• Kiedy stawiamy przecinek w zdaniu pojedynczym?
• Kiedy nie stawiamy przecinka w zdaniu pojedynczym?
• Kiedy stawiamy przecinek w zdaniu złożonym?
• Kiedy nie stawiamy przecinka w zdaniu współrzędnie złożonym?

Kiedy stawiamy przecinek w zdaniu pojedynczym?

Zdanie pojedyncze zawiera jedno orzeczenie, czyli określenie czynności. Istnieje kilka przypadków, w których stawiamy przecinek w tego typu konstrukcjach. Pierwszym z nich są wyliczenia takich samych części zdania np. przydawek, podmiotów lub okoliczników. Ponadto w zdaniach pojedynczych przecinkiem wyodrębnienia się wołacze oraz wykrzykniki. Dzięki temu możliwa jest właściwa artykulacja podczas wypowiadania zdania.

Kolejną bardzo ważną zasadą jest wydzielanie przecinkami w zdaniu pojedynczym dopowiedzeń oraz wtrąceń. Są to elementy, bez których zdanie miałoby sens, jednak mogą one doprecyzować wypowiedź lub wzmocnić jej przekaz. Za przykład niech posłużą poniższe zdania:

Lubię kwiaty, takie jak róże.
Nie zadzwonię do Ciebie, niestety, wieczorem.

Ponadto przecinki stawia się przed spójnikami:

• a,
• a także,
• ale,
• jak również,
• lecz,
• więc.

Kiedy nie stawiamy przecinka w zdaniu pojedynczym?

Przecinka w zdaniu pojedynczym pod żadnym pozorem nie można zastosować w przypadku dwóch przydawek (najczęściej wyrażanych przez przymiotni), gdy jedna jest określeniem drugiej, np. najpiękniejsze polskie miejscowości nad morzem.

Kiedy stawiamy przecinek w zdaniu złożonym?

Zdanie złożone to zdanie składające się z wielu zdań składowych. W zdaniach podrzędnie złożonych jedno zdanie (nadrzędne) wynika z drugiego (podrzędne), z kolei w staniach współrzędnie złożonych jedno zdanie nie wynika z treści drugiego. Zastanawiając się kiedy stawiamy przecinek w zdaniu złożonym, należy zapamiętać zasadę, że czasowniki w zdaniu zawsze oddzielone są spójnikiem lub przecinkiem.

W zdaniu podrzędnie złożonym przecinki stawiamy pomiędzy zdaniem nadrzędnym i podrzędnym. Czasem zdanie podrzędne może przyjmować formę wtrącenia, dlatego wydzielamy je przecinkiem z obydwóch stron. W zdaniu współrzędnie złożonym przecinek stawiamy:

• w zdaniu wynikowym, czyli przed spójnikami: dlatego, toteż, więc, zatem,
• w zdaniu przeciwstawnym, czyli przed spójnikami: a, ale, jednak, lecz, natomiast, zaś.

Kiedy nie stawiamy przecinka w zdaniu współrzędnie złożonym?

Jak wspomnieliśmy wcześniej, w zdaniu złożonym czasowniki mogą być oddzielone przecinkiem lub spójnikiem. Nie stosujemy przecinka w 2 rodzajach zdania współrzędnie złożonego:

• w zdaniu łącznym, czyli przed spójnikami: ani, i, oraz,
• w zdaniu rozłącznym, czyli przed spójnikami: albo, bądź, czy, lub.

Uwaga! Każdorazowo przecinkami należy oddzielić powtarzające się spójniki, np. […] wybrałem i czarne, i czerwone.