Meble zabytkowe, meble antyczne, meble kolekcjonerskie – czym są, jakie różnice?

Meble określane jako zabytkowe, antyczne lub kolekcjonerskie dla wielu osób mogą wydawać się tym samym. Różnice między nimi są jednak znaczne i wiedząc o nich, o wiele łatwiej będzie nam rozpoznawać nie tylko meble, ale i inne przedmioty.

• Antyki, zabytki, a może meble kolekcjonerskie?
• Czym jest antyk?
• Meble antyczne, czyli jakie?
• Czym są meble kolekcjonerskie?
• Może meble vintage?

Antyki, zabytki, a może meble kolekcjonerskie?

Każde z tych pojęć odnosi się do nieco innej grupy przedmiotów, które jednak mają jedną wspólną cechę — są wyjątkowe w swym wyglądzie i stylistyce, dlatego bardzo często wybierane są do wnętrz w celach ozdobnych. Wybór będzie zależał tylko od nas, tego co preferujemy, a także finansów jakimi dysponujemy. Właściwe rozpoznanie kategorii przedmiotu wpływa nie tylko na jego wycenę, ale również na sposób pielęgnacji i eksponowania we wnętrzu. Antykwariusze stosują odmienne kryteria oceny niż prawo, co czyni temat jeszcze bardziej złożonym. Rozumienie różnic pomaga także w unikaniu pomyłek przy zakupie — szczególnie w sytuacjach gdy stylizowany mebel współczesny sprzedawany jest jako prawdziwy zabytek.

Czym jest antyk?

Warto rozpocząć wyjaśnienie od pojęcia antyku, choć nie będzie to wcale łatwe, jako że w zależności od tego kogo spytać, definicja będzie inna. Inaczej rozumieją to więc antykwariusze, a co innego mówi prawo. Według tego drugiego antyk utożsamiany jest z ruchomymi zabytkami, które są dziełem człowieka i stanowią świadectwo minionej epoki lub zdarzenia. Według prawa, za antyki (zabytki) uważa się wszystkie przedmioty mające powyżej 100 lat. W przypadku antykwariuszy granica wieku nie jest aż tak znacząca jak fakt wyjątkowości danej rzeczy, która w praktyce może być młodsza. Istotnym kryterium staje się tutaj nie sam upływ czasu, lecz wartość artystyczna, rzemieślnicza czy historyczna przedmiotu — na przykład mebel powstały w słynnej manufakturze albo należący niegdyś do znanej postaci nabiera cech antycznego nawet przy mniejszym wieku. Prawo konserwatorskie w wielu krajach wprowadza dodatkowe regulacje dotyczące wywozu antyków za granicę, co jeszcze bardziej komplikuje ścisłą klasyfikację.

Meble antyczne, czyli jakie?

Jak zostało wspomniane, według prawa za antyki i zabytki uznaje się rzeczy, których wiek przekracza 100 lat. Dotyczy to także mebli, choć w praktyce antykwariusze większą wagę przywiązują nie do wieku, a do tego jakie znaczenie miały w danej epoce, kto je stworzył, czy to ile było i jest do teraz egzemplarzy. Za zabytkowe można więc uznać nawet przedmioty z czasów II Wojny Światowej, pomimo faktu że od jej zakończenia nie minęło jeszcze 100 lat. Wartość takiego mebla rośnie gdy pochodzi z limitowanej serii, nosi sygnaturę uznanego stolarza lub stanowi przykład określonego nurtu stylistycznego — secesji, art déco czy bauhausu. Jak wyglądają meble antyczne możesz obejrzeć online w sklepie z antykami. Łatwiej będzie się wówczas rozeznać w temacie zabytków, tego jak się prezentują oraz jaką mają wartość. Warto zwrócić uwagę na oryginalność okuć, rodzaj forniru oraz techniki stolarskie charakterystyczne dla danego okresu — te detale pozwalają odróżnić prawdziwy zabytek od dobrej repliki. Wiedza o stylach i epokach ułatwia rozpoznawanie autentyczności i pochodzenia mebla.

Czym są meble kolekcjonerskie?

Bardzo ciekawie, zwłaszcza z nazwy prezentują się meble kolekcjonerskie, które jednak z zabytkami nie mają wiele wspólnego. Pod tym pojęciem często kryją się meble stylizowane na daną epokę, które wyglądają bardzo stylowo i wyjątkowo, ale są tworem jak najbardziej współczesnym. Oczywiście znajdzie się wśród nich także przedmioty starsze, także takie które można byłoby nazwać antykami. Zostały one zebrane i w pełni odrestaurowane, dzięki czemu prezentują się niemal jak nowe. Trzeba jednak wiedzieć jak odróżnić prawdziwy zabytek od stylizowanego. Kolekcjonerzy często skupiają się na konkretnych tematach — na przykład mebli z określonej dekady XX wieku, projektach słynnych designerów lub przedmiotach pochodzących z jednego regionu. W tej kategorii spotykamy zarówno rzadkie oryginały jak i seryjnie produkowane kopie o wysokiej jakości wykonania. Kluczem do właściwej oceny jest dokumentacja pochodzenia (proweniencja), certyfikaty autentyczności oraz ekspertyzy rzeczoznawców specjalizujących się w danym okresie lub stylu.

Może meble vintage?

Styl retro wrócił do łask i stał się ostatnimi czasy bardzo popularny, tak samo jak wyposażanie domów w meble w stylu vintage. Pod tym pojęciem kryją się przedmioty jak najbardziej współczesne, które zostały specjalnie wystylizowane, albo takie które pochodzą z minionej epoki, ale poddano je odnowieniu. Za vintage można uważać między innymi doskonale znane nam meble naszych dziadków czy nawet rodziców. Należy przy tym pamiętać że nie każdy stary mebel może być uznany za zabytkowy, antyczny czy nawet za vintage — liczyć będzie się nie tyle jego wiek, ile to jakie znaczenie miało dla danej epoki. Charakterystycznymi cechami mebli vintage są wyraźne ślady użytkowania, patyna, a także elementy dekoracyjne typowe dla lat 50., 60. lub 70. XX wieku. W odróżnieniu od antyków, vintage bardziej podkreśla nostalgiczny charakter przedmiotu i jego związek z konkretnym trendem estetycznym niż samą historyczną wartość. Meble te często łączy się z nowoczesnymi aranżacjami, tworząc eklektyczne wnętrza pełne osobowości. Popularność vintage sprawia że rynek oferuje zarówno oryginały po renowacji jak i nowe produkcje naśladujące charakterystyczne dla tamtych dekad formy, kolory i materiały.