Jak zostać pilotem?

Marzysz, by zostać pilotem? Dowiedz się, co trzeba zrobić, aby urzeczywistnić te marzenia, zależnie od tego, o jaką licencję zamierzasz się starać.

Gdzie odbyć szkolenie lotnicze?

W Polsce na pilota cywilnego można wykształcić się na Politechnice Rzeszowskiej, w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Chełmie albo Wyższej Szkole Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie. Szkolenia lotnicze są dofinansowywane przez Ministerstwo Infrastruktury, co sprawia, że Polska jest jedynym krajem w Unii Europejskiej, w którym najlepsi spośród kandydatów mogą większość uprawnień zdobyć za darmo.

Poza wymienionymi szkołami pilotem można zostać również, uczęszczając do prywatnych szkół lub aeroklubów. Również linie lotnicze oferują własne szkolenia – to dobry wybór, jeśli kandydat na pilota planuje znaleźć pracę u konkretnego przewoźnika. Szkolenia oferowane przez przewoźników często łączą teoretyczną wiedzę z praktycznymi lotami na konkretnych typach statków powietrznych eksploatowanych przez daną linię.

Wymagania zdrowotne dla kandydatów

Są pewne okoliczności, które dyskwalifikują kandydata już na starcie. Pilotami nie mogą być osoby z poważnymi lub przewlekłymi chorobami, których objawy mogą wystąpić niespodziewanie. Chodzi tu między innymi o choroby serca, cukrzycę, uzależnienia i choroby psychiczne. Podobnie jak w przypadku służb mundurowych – wymogi zdrowotne stanowią barierę, którą część kandydatów musi zaakceptować, nawet jeśli sama motywacja i kompetencje techniczne są wysokie.

Przeszkodą nie są lekkie wady wzroku. By latać turystycznie, wystarczy się zmieścić w przedziale od -8 do +5 dioptrii. Dla pilotów liniowych przedział ten jest bardziej zawężony – wynosi od -6 do +5 dioptrii. Można latać w okularach lub szkłach korekcyjnych, pod warunkiem posiadania zapasowej pary podczas lotu.

Badania lotniczo-lekarskie

Starając się o licencję pilota, trzeba przejść odpowiednie badania lotniczo-lekarskie II lub I klasy, w zależności od licencji – badania I klasy są wymagane dla licencji wyższych niż PPL(A). Badania dla pilotów obejmują między innymi EKG, spirometrię, audiogram i tympanometrię. Oprócz tego wykonuje się badania okulistyczne, laryngologiczne i neurologiczne. Wynik badań determinuje nie tylko możliwość uzyskania licencji, ale również jej ważność – certyfikat lotniczo-lekarski ma określony termin i wymaga okresowego odnawiania.

Licencja PPL(A) – podstawy lotnictwa rekreacyjnego

Podstawową licencją turystyczną jest PPL(A) czyli Private Pilot Licence (Aircraft). Umożliwia ona jedynie latanie rekreacyjne i to też tylko w dobrych warunkach atmosferycznych. Nie uprawnia natomiast do zarobkowego przewożenia pasażerów. Żeby uzyskać taką licencję, trzeba mieć ukończone 17 lat i odbyć ponad 100 godzin szkoleń teoretycznych i 45 godzin praktycznych.

Program kursu obejmuje naukę nawigacji, meteorologii, prawa lotniczego, teorii lotu, ogólnej wiedzy o statku powietrznym oraz czynnika ludzkiego w lotnictwie. Część praktyczna to szkolenie na samolotach jednomotorowowych, w tym loty samodzielne i treningi w trudniejszych warunkach – lądowania na krótkich pasach, loty z asekuracją instruktora w strefach kontrolowanych, nawigacja po przyrządach oraz procedury awaryjne.

Koszt takiej licencji wynosi około 20–30 tys. zł. W cenie mieszczą się opłaty za instruktora, wynajem samolotu, egzaminy oraz materiały dydaktyczne. Dla osób szukających alternatywnych ścieżek kariery – zwłaszcza tych ceniących mobilność i niezależność – może to być dobry punkt wyjścia do dalszego rozwoju w lotnictwie.

Licencja CPL(A) – wejście do lotnictwa komercyjnego

CPL(A), Commercial Pilot Licence (Aircraft), to licencja pilota zawodowego, pozwalająca na pilotowanie zarobkowe samolotów o masie nieprzekraczającej 5,7 tony, przewożących nie więcej niż 9 pasażerów. Pilot z taką licencją może jednak być pierwszym oficerem samolotu o większej masie i liczbie miejsc, co czyni tę licencję przejściową dla osób planujących karierę w liniach rejsowych.

Licencja ta wymaga ukończenia kursu obejmującego 120 godzin wykładów i 530 godzin nauki własnej. Trzeba wylatać co najmniej 200 godzin oraz zdać egzaminy teoretyczne i praktyczne. Egzaminy obejmują 14 przedmiotów, w tym prawo lotnicze, nawigację, łączność radiową, osiągi i planowanie lotu, procedury operacyjne oraz zasady ogólne konstrukcji i systemów statku powietrznego. Całość wymaga znacznej dyscypliny i motywacji – podobnie jak w przypadku wymagających zawodów o wysokiej odpowiedzialności.

Licencja ATPL(A) – najwyższe kwalifikacje w lotnictwie cywilnym

ATPL, czyli Airline Transport Pilot Licence, to najwyższy stopień, jaki można uzyskać w lotnictwie cywilnym. Pozwala na kierowanie samolotami o masie przekraczającej 5,7 tony i zabierającymi na pokład więcej niż 9 pasażerów. Pilot z taką licencją może pełnić funkcję kapitana w liniach rejsowych, cargo oraz w lotnictwie biznesowym.

Pełną licencję można uzyskać po wylataniu 1500 godzin, w tym 300 w IR(A) i 200 w załodze wieloosobowej. Aby uzyskać licencję ATPL(A), trzeba najpierw posiadać CPL(A). Łączny koszt tych licencji wynosi około 150–200 tys. zł. Kwota ta obejmuje zarówno szkolenie teoretyczne, jak i praktyczne naloty, w tym loty symulatorowe oraz szkolenia specjalistyczne z zakresu procedur operacyjnych i zarządzania zasobami załogi (CRM).

Dla wielu kandydatów kluczowe jest zdobycie kolejnych godzin nalotu po uzyskaniu CPL(A) – część z nich pracuje jako piloci czarterowi, instruktorzy lotnictwa, piloci w lotnictwie sportowym lub cargo. Praktyka w różnych warunkach i na różnych typach samolotów buduje doświadczenie niezbędne do pełnienia roli kapitana w lotnictwie komercyjnym.